పురుష సూక్తం

వ్యాకరణ విశేషాలు

భాషాభాగం

[హిందూ]

వ్యుత్పత్తి

అర్థ వివరణ

ఋక్‌, యజుర్వేదాలు రెండిటిలోనూ పురుష సూక్తం మంత్రాలు ఉన్నాయి. ఋగ్వేదం పదవ మండలంలోని తొంబదవ సూక్తం. ‘‘సహస్ర శీర్షాః పురుషః సహస్రాక్షః సహస్రపాత్‌/ సభూమిం విశ్వతో వృత్వాత్యతిష్టద్దశాంగులమ్‌’’ అనే ఋక్కుతో ప్రారంభమై, ‘‘యజ్ఞేన యజ్ఞమ యజన్న దేవాస్తాని ధర్మాణి ప్రథమాన్యాసన్‌/ తేహనాకం మహిమానః సదన్తయత్రపూర్వే సాధ్యాః సన్తిదేవాః’’ అనే పదహారవ ఋక్కుతో ముగుస్తుంది. యజుర్వేదం పురుషసూక్తంలో ఇరవై రెండు మంత్రాలు ఉన్నాయి. మొదటి మంత్రం ఒకటే. కాని, యజుర్వేద పురుష సూక్తంలో ‘‘శ్రీశ్చతే లక్ష్మీశ్చ పత్న్యా...’’ అనే మంత్రంతో ముగుస్తుంది. పురుష సూక్తం సృష్టికర్తనుద్దేశించిన స్తుతి. ఇందులో యావత్తు సమాజాన్ని గురించి అవగాహన కలిగించే మంత్రాలు ఉన్నాయి. పురుషుడు అంటే పరమాత్మ/ జగత్కారకుడు అని భావం.

పదాలు

నానార్థాలు

సంబంధిత పదాలు

వ్యతిరేక పదాలు

పద ప్రయోగాలు

అనువాదాలు

ఇతర భాషల పదములు

మూలాలు, వనరులు