సప్త-అంగములు

వ్యాకరణ విశేషాలు

భాషాభాగం

వ్యుత్పత్తి

అర్థ వివరణ

1. (ఆ.) 1. స్వామి, 2. అమాత్యుడు, 3. జనపదము, 4. దుర్గము, 5. కోశము, 6. దండము, 7. మిత్రులు [ఇవియు రాజ్యాంగములు].
2. (ఇ.) 1. రోగి, 2. దూత, 3. వైద్యుడు, 4. దీర్ఘాయుష్యము, 5. ద్రవ్యము, 6. మంచిసేవకుడు, 7. మంచి ఔషధము [ఇవి చికిత్సాంగములు] [ని.ర.]
3. (ఈ.) 1. విద్వాంసులు, 2. కవీశ్వరులు, 3. భట్రాజులు, 4. గాయకులు, 5. పరిహాసకులు, 6. ఇతిహాసజ్ఞులు, 7. పౌరాణికులు [వీరు సభాంగములు].

సభాంగములు].

1. (ఉ.) 1. నటులు, 2. విటులు, 3. గాయకులు, 4. గణికులు, 5. కవులు, 6. వేదవేత్తలు, 7. శాస్త్రవేత్తలు [వీరు సభకు అంగభూతులు].
2. (ఊ.) 1. షట్కర్మలు, 2. ఆసనము, 3. ముద్ర, 4. ప్రత్యాహారము, 5. ప్రాణాయామము, 6. ధ్యానము, 7. సమాధి [ఇవి యోగాంగములు].
3. (ఋ.) 1. రోగి, 2. దూత, 3. వైద్యుడు, 4. దీర్ఘాయుష్యము, 5. ద్రవ్యము, 6. సుసేవకుడు, 7. సుదేహధము [ఇవి చికిత్సాంగములు] [నిఘంటురత్నాకరము.]
4. (ౠ.) 1. వివేకము, 2. అభ్యాసము, 3. క్రియాకల్యాణము, 4. విమోకము, 5. అనవసాదము, 6. అనుద్దర్శము, 7. ?? [ఇవి భక్తికంగములు].
5. (ఎ.) 1. పట్టమహిషి, 2. కుమారుడు, 3. ద్రవిణము, 4. ఖడ్గము, 5. మంత్రి, 6. అశ్వము, 7. గజము [ఇవి రాజున కంగములు].
6. "మహిషీ చ కుమారశ్చ ద్రవిణం ఖడ్గమంత్రిణౌ, అశ్వాశ్చైవ గజాశ్చేతి రాజ్ఞః సప్తాంగమీరితమ్‌" [శివతత్త్వరత్నాకరము 5-15-29]
7. (ఏ.) 1. శరీరము, 2. దూర్వ, 3. కుశలు, 4. తిలలు, 5. జలాక్షతలు, 6. చందనము, 7. తులసి, 8. భృంగపత్రము [ఇవి శాద్ధకల్పమున కంగములు].
8. (ఐ.) 1. నాదము, 2. బిందువు, 3. కళ, 4. జ్యోతి, 5. రూపము, 6. రేఖ, 7. స్వరవర్గము, 8. ఆవృత్తి [ఇవి గాయత్రి కంగములు].

పదాలు

నానార్థాలు

సంబంధిత పదాలు

వ్యతిరేక పదాలు

పద ప్రయోగాలు

"స్వామ్యమాత్య సుహృత్కోశ రాష్ట్ర దుర్గబలాని చ, సప్తాంగముచ్యతే రాజ్యమ్‌" [శుక్రనీతిసారము 1-61]

అనువాదాలు

ఇతర భాషల పదములు

ఇంగ్లీషు: ఫ్రెంచి: చైనీస్: సంస్కృతం: హిందీ: అస్సామీ: పంజాబీ:

తమిళం : కన్నడం మలయాళం: మరాఠీ: గుజరాతీ: ఒరియా: బెంగాలి: