తిరుపతి యాస, భాష, పదాలు

విక్షనరీ నుండి
Jump to navigation Jump to search

తిరుపతి ప్రాంతపు మాండలికంలో ఉపయోగించే కొన్ని పదాల జాబితా:

  • అమ్మి = ఆడపిల్ల, ( ఆ అమ్మి బాగా చదువు తుంది)
  • పలుకొటము = బడి - ఫాఠశాల
  • సమ్మళం = జీతము
  • అయ్యవారు = అయ్యేరు = పంతులు, టీచరు
  • దుడ్డు = డబ్బు, ధనము
  • ముండమోపి = భర్త లేని స్త్రీ, విడో,
  • బద్రం = జాగ్రత్త (
  • ఇస్కూలు = బడి, పాఠాశాల,
  • సిరిగందం చెట్టు = శ్రీగందం చెట్టు,
  • ఏంది = ఏంటి
  • గమ్మున = చాలా అర్థాలున్నాయి./గమ్మునుండు = ఊరికే ఉండు, గమ్మునరా = మారుమాట్లాడకుండా రా
  • మెట్లు = చెప్పులు
  • తరీఖ = పద్దతి. ఉదా: (నీ తరీఖ ఏమి బాగ లేదు)
  • తూటు, బొక్క, దుంక = రంధ్రము లేదా చిరుగు
  • పరక్కట్ట, పరక = చీపురుకట్ట, చీపురు
  • దూది = పత్తి
  • బిరీన, బిర్నా,బిన్నె = తొందరగా
  • యెలబారు= బయలుదేరు
  • అరం = తమిళ భాష
  • ఎర్రగడ్డలు = ఉల్లిగడ్డలు, ఆనియనులు
  • తెల్లగడ్డలు -- వెల్లుల్లి
  • ఉల్లగడ్డలు = బంగాళాదుంపలు
  • చీటీగలు =(లేదా చీకటి ఈగలు)దోమలు
  • బాడుగ = అద్దె
  • బీగాలు/బీగం = తాళం చెవులు/తాళం

వ్వవసాయ పనిముట్లు[<small>మార్చు</small>]

  • కపిలి =బావిలోనుండి నీరు తోడు సాధనము
  • మడక =నాగలి
  • కాడిమాను,= ఎద్దుల మెడమీద వేయు సాదనము
  • కదురుగోలు=
  • నొగ= నాగలి భాగము
  • పలికిమాను =భూమి చదును చేయుటకు వాడే ఒక పరికరము.
  • కొండ్ర=
  • సాలు=
  • కడిసీల=కడిసెల
  • కందినము=
  • బొడ్డుసీల=
  • మడవ=
  • పాది= చిన్న కయ్య
  • కయ్య = మడి
  • ఇరసాలు= రెండవసారి దున్నడము
  • మర్దాము=రెండవ పంట
  • గూడరేవు =
  • నీరుగట్టోడు=
  • మూజంబరము= ఆవులకు, దూడల మూతికి వేయు ఒక అలంకారము.
  • ఎలపట = ఎడమ వైపు,
  • దాపట = కుడి వైపు
  • కాడెద్దులు= జోడెద్దులు,
  • మక్కెన= ఎద్దులబండిలో వేసే ఒక పెద్ద బుట్ట
  • కొండ్ర = దున్నుచున్నప్పుడు వేసే ఒక సాలు( వరుస)
  • వంక = ఏరు, చిన్న నది.
  • యో = సాధారణంగా తరచూ ఉపయోగించే పదం। ఉదాహరణ్ఖు "యో ఇట్రావయ్యో" ?
  • అనపకాయ = field beans (ఆనపకాయ(సొరకాయ) కాదు)
  • మొబ్బు = చీకటి , మేఘం
  • మోఢం = మేఘం. మోఢంగా ఉంది = మేఘావృతమై ఉంది
  • పసల పండగ(పశువుల పండగ) = కనుమ
  • యాట/యాట మాంసం (వేట మాంసం) = గొర్రె/గొర్రె మాంసం
  • నూగులు = నువ్వులు
  • ఉద్ది పప్పు = మినప్పప్పు
  • పరింది కాయ = బొప్పాయి
  • పట్టా = దాల్చించెక్క
  • గసాలు = గసగసలు
  • మంచినూనె = నువ్వులనూనె
  • ముంత మామిడి కాయ(ముంత మామిడి పప్పు) -- జీడి కాయ(జీడి పప్పు)
  • ఖర్బూజకాయ = పుచ్చకాయ (water melon)
  • కీరకాయ = దోసకాయ (cucumber)
  • మొనక్కాయ = ములక్కాడ (drum stick)
  • వడ = గారె
  • చక్కెర = పంచదార
  • డేక్షా = పెద్ద పాత్ర
  • ఎనుము = గేదె
  • రిళ్ళ = బొద్దింక(cockroach)
  • అత్తిరసం = అరిశ
  • ఎర్రనీళ్లకాయ = కొబ్బరి బోండాం
  • మురుకులు = జంతికలు
  • జరుక్కోన్నా=కొంచెం అవతలికి జరుగన్నా
  • ఉద్దులు=మినుముల
  • ఉద్ది పప్పు = మినప్పప్పు
  • అలసందలు = బొబ్బర్లు
  • నిప్పట్లు = అరిసెలు
  • చియ్యలు కూర = మాంసముకూర
  • ఎర్రలు = వాన పాములు
  • గొడ్లు = పశువులు
  • జీవాలు = మేకలు, గొర్రెలు
  • మడక = నాగలి
  • సట్టి = కుండ
  • లోటా = నీళ్లు తాగె గ్లాసు
  • చెంబు =
  • గిన్నె=
  • గోతం =
  • గోనె పట్ట
  • బొంత =
  • తువ్వాలు =
  • ఊరుబిండి = చట్ని (చింతకాయ ఊరుబిండి)
  • సనగ్గింజలు = వేరుశనగ గింజలు.
  • వక్కాకు = తాంబూలము
  • నీపాసు గాల = ఇదొక ఊత పదం.
  • గుడ్డలు = బట్టలు
  • సేమిరి = పాలల్లో సేమిరి పెట్టాలి = పాలల్లో తోడు పెట్టాలి.
  • సల్ల = మజ్జిగ